Γοητευτικός Kaufmann στο Μέγαρο

O τενόρος Jonas Kaufmann

 

 

Ποιες είναι οι ποιότητες που απαιτούνται από έναν λυρικό τραγουδιστή προκειμένου να κάνει μεγάλη καριέρα στην εποχή μας; Ασφαλώς θα πρέπει να διαθέτει ιδιαίτερα φωνητικά χαρίσματα, βέβαιη τεχνική, αλλά και άψογη σκηνική παρουσία. Επιπλέον, μια προσωπική αύρα και γοητεία που να καθηλώνουν το κοινό. Όλες οι παραπάνω αρετές συνθέτουν το ταλέντο του διάσημου Γερμανού τενόρου Jonas Kaufmann, ο οποίος εμφανίστηκε στο Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Χ. Λαμπράκη), στις 20/10.

Τον καλλιτέχνη (που τον περασμένο μήνα υποβλήθηκε σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης λεμφαδένα από τον θώρακα) ήταν προγραμματισμένο να συνοδεύσει η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (ΚΟΑ), υπό τη διεύθυνση του Γερμανού αρχιμουσικού Jochen Rieder. Ωστόσο, η απεργία εκείνης της ημέρας ανάγκασε την ΚΟΑ να ματαιώσει τη συμμετοχή της. Έτσι, το πρόγραμμα της βραδιάς όσον αφορούσε στις άριες του τενόρου, δεν άλλαξε, όμως τη συνοδεία κλήθηκε να αναλάβει ο Ιταλός πιανίστας (και μαέστρος) Stellario Fagone. Το αθηναϊκό κοινό, που είχε γεμίσει το Μέγαρο, υποδέχθηκε τον Kaufmann με ένα ενθουσιώδες χειροκρότημα και εκείνος ανταποκρινόμενος το ευχαρίστησε που κατάφερε υπό δύσκολες συνθήκες (διαδηλώσεις και απεργίες) να παρευρεθεί.  

Ειδικότερα, σε ένα εκτενές πρόγραμμα ποικίλων απαιτήσεων  αποτελούμενο από άριες των A. Ponchielli (από την όπερα La Gioconda), R. Zandonai (Giuletta e Romeo), F. Cilea  (Adriana Lecouvreur), P. Mascagni (Cavalleria Rusticana), R. Wagner (Η Βαλκυρία) και R. Leoncavallo (Pagliacci), ο σολίστ γοήτευσε με τη μεγάλη, σκούρων αποχρώσεων φωνή του. Ερμήνευσε με εκφραστική γενναιοδωρία, καλοδουλεμένες αποχρώσεις δυναμικής (αιθέρια pianissimi) και σκηνική σεμνότητα. Για τις μεγάλες λυρικές φράσεις επιστράτευσε πάθος εκεί που έπρεπε (Adriana Lecouvreur και Cavalleria) και πέτυχε τις ψηλές νότες με άνεση.

Ο Fagone πρόσφερε μια ιδιαίτερα προσεγμένη συνοδεία, φρόντισε να μην χαθούν τα ορχηστρικά «εφέ» των πιανιστικών αναγωγών που ερμήνευε και άφησε με διακριτικότητα χώρο στον Kaufmann για να εκφραστεί. Ανάμεσα στις άριες έπαιξε με ευαισθησία σελίδες των F. Chopin (Νυχτερινό αρ. 1, Op. 9 και Βαλς, KK IVa/15), F. Liszt (Consolation αρ. 3) και δύο Intermezzi από όπερες των Mascagni και G. Puccini (αντίστοιχα, Cavalleria Rusticana και Manon Lescaut).

Στο τέλος της βραδιάς, οι επευφημίες του ακροατηρίου έφεραν τον τενόρο στη σκηνή για τρία εκτός προγράμματος έργα, τα οποία τραγούδησε με μεγάλη τέχνη και γνήσια συγκίνηση: L’anima ho stanca από την όπερα Adriana Lecouvreur του Cilea, Du bist die Welt für mich του R. Tauber και Ombra di nube του L. Refice.   

Donizetti σε Λυρική και Μέγαρο

Αντώνης Κορωναίος (Νemorino), Έλενα Κελεσίδη (Adina) και Χάρης Ανδριανός (Belcore)

Στην Εθνική Λυρική Σκηνή (ΕΛΣ) και το Μέγαρο Μουσικής (ΜΜΑ) παρακολουθήσαμε  παραγωγές δύο μελοδραμάτων του Gaetano Donizetti, κορυφαίου συνθέτη  Ιταλικής όπερας και σημαντικού εκπροσώπου του κινήματος του bel canto. Το κίνημα εμφανίστηκε κατά το πρώτο μισό του 19^ου αιώνα και αντιπροσώπευε το «ωραίο τραγούδι», την ανάδειξη της μεγάλης λυρικής γραμμής και των δεξιοτεχνικών ικανοτήτων της φωνής.

Η ΕΛΣ εγκαινίασε τη νέα χειμερινή περίοδο με το Ελιξίριο του Έρωτα (L'elisir d'amore), μια από τις πιο αισιόδοξες και κωμικές όπερες του ρεπερτορίου. Η υπόθεση στρέφεται γύρω από δύο νεαρά πρόσωπα που προσπαθώντας άλλοτε να καλύψουν και άλλοτε να αποκαλύψουν τον έρωτά τους πέφτουν «θύματα» του ψευτογιατρού Dr. Dulcamara, ο οποίος πουλάει στον ήρωα Nemorino ένα μπουκαλάκι με το ελιξίριο του έρωτα. Παρακολουθώντας την πρεμιέρα (14/10) εντυπωσιαστήκαμε από την ποιότητα της παραγωγής. Η  Έλενα Κελεσίδη ενσάρκωσε τον ρόλο της  Adina με άψογη τεχνική, γνώση του απαιτητικού ύφους του bel canto και πεντακάθαρες κολορατούρες. Δίπλα της, οι Αντώνης Κορωναίος (Nemorino) και Χάρης Ανδριανός (Belcore) έπλασαν με τέχνη τους ρόλους των θαυμαστών της, ο πρώτος με αισθαντικότητα στις μεγάλες λυρικές άριες του και ο δεύτερος με άφθονη δόση χιούμορ. Ο Δημήτρης Κασιούμης (Dulcamara) τραγούδησε με ωραία βαθιά φωνή και κύρος. Η Ελπινίκη Ζερβού (Gianetta) γοήτευσε. Η ορχήστρα και η χορωδία ανταποκρίθηκε με προθυμία στις σαφείς οδηγίες του αρχιμουσικού Isin Metin. Ο Σταμάτης Φασουλής (σκηνοθεσία) κίνησε τους τραγουδιστές με φυσικότητα μεταφέροντας την πλοκή σε εργοστάσιο του μεσοπολέμου. Οι Γιώργος Γαβαλάς (σκηνικά), Ντένη Βραχλιώτη (κοστούμια) δημιούργησαν ατμόσφαιρα επιλέγοντας εύθυμα χρώματα που έδεναν με το λευκό σκηνικό και που φωτίστηκαν θαυμάσια από τον Λευτέρη Παυλόπουλο.

Την ακριβώς επομένη βραδιά (15/10), στο ΜΜΑ, παρακολουθήσαμε σε απευθείας μετάδοση από την Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης, την όπερα Anna Bolena. Ήταν η πρώτη από σειρά έντεκα παραγωγών που προβάλλονται σε πολλές χώρες του κόσμου και από φέτος, σε επτά πόλεις της Ελλάδας. Η παράσταση κρίθηκε εκπληκτική από κάθε άποψη: η διάσημη Ρωσίδα υψίφωνος Anna Netrebko θριάμβευσε στον απαιτητικό ρόλο της Αγγλίδας Βασίλισσας προκαλώντας ρίγη συγκίνησης με τη σπάνια μουσική της προσωπικότητα, την αψεγάδιαστη τεχνική της και τον ευαίσθητο τρόπο με τον οποίο μετέφερε κάθε απόχρωση του ρόλου. Την πολλών καρατίων διανομή συμπλήρωσαν οι έξοχοι Ekaterina Gubanova, Tamara Mumford, Stephen Costello και Ildbar Abdrazakov. Την ορχήστρα διηύθυνε με οίστρο ο Marco Armiliato. Τέλος, οι David McVicar (σκηνοθεσία), Robert Jones (σκηνικά) και Jenny Tiramani (κοστούμια) μετέφεραν με πιστότητα την εποχή του αιμοσταγούς Βασιλιά Ερρίκου του 8ου. 

Anna Netrebko (Anna Bolena)

Με κοινό παρανομαστή το νερό

Ο συνθέτης Alan Hovhaness

Την περασμένη εβδομάδα είχαμε αναφερθεί με ενθουσιασμό στην έλευση του Βασίλη Χριστόπουλου, νέου καλλιτεχνικού διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (ΚΟΑ), και στον με όραμα σχεδιασμένο προγραμματισμό της νέας καλλιτεχνικής περιόδου.

Πρόσφατα, μας δόθηκε η ευκαιρία να εκτιμήσουμε τους πρώτους καρπούς της νέας συνεργασίας ΚΟΑ-Χριστόπουλου κατά την πρώτη συναυλία των συντελεστών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (7/10). Πριν από τη συναυλία ο Χριστόπουλος απευθυνόμενος στο κοινό παρουσίασε το πρόγραμμα της καλλιτεχνικής περιόδου και ζήτησε την υποστήριξη των ακροατών στη διάδοση των συναυλιών της ορχήστρας. Στη συνέχεια πήρε τη θέση του στο podium για να διευθύνει ένα πρόγραμμα αποτελούμενο από τρεις διάσημες παρτιτούρες εμπνευσμένες από το υδάτινο στοιχείο. Ειδικότερα, στην αρχή του προγράμματος ακούσαμε τις δύο πρώτες Σουίτες (HWV 348 και 349) από τη Μουσική των Νερών  του G.F. Handel, που ερμηνεύτηκαν για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 1717. Ο μαέστρος προσέγγισε την διάσημη αυτή παρτιτούρα της εποχής μπαρόκ με ιδιαίτερη κατανόηση απέναντι στα υφολογικά ζητούμενα. Με σαφή και ζωηρή κινησιολογία ενθάρρυνε τα μέλη της ΚΟΑ, πολλά από τα οποία έχουν ασχοληθεί με την ερμηνεία μουσικής της περιόδου αυτής, να παίξουν με ακρίβεια, προσοχή στην ανάδειξη των ρυθμικών-χορευτικών στοιχείων και –κυρίως όσον αφορά στα έγχορδα- χωρίς εξεζητημένο vibrato.

Στο δεύτερο μέρος της συναυλίας, ακούστηκε ένα από τα διασημότερα έργα του Αμερικανού (Αρμενικής καταγωγής) συνθέτη A. Hovhaness,  με τίτλο Και ο Θεός Έπλασε τις Μεγάλες Γαλάζιες Φάλαινες Op. 229, το οποίο γράφτηκε το 1970. Ο Χριστόπουλος και η ορχήστρα τίμησαν τη διαύγεια του στοχασμού και το φυσιολατρικό όραμα του μουσουργού. Πιο συγκεκριμένα, έφεραν με θεατρικότητα στην επιφάνεια τους γεμάτο μυστήριο ηχητικούς όγκους, τα αλεατορικά στοιχεία και δημιούργησαν το απαιτούμενο αινιγματικό κλίμα δέους των ωκεανών που συνοδεύεται από ηχογραφημένους ήχους κραυγών φαλαινών. Ιδιαίτερα καλή υπήρξε η απόδοση των χάλκινων πνευστών.

Τη βραδιά σφράγισαν τα τρία συμφωνικά σκίτσα για ορχήστρα, που συναποτελούν το έργο με γενικό τίτλο Η Θάλασσα, του C. Debussy: εμβληματικό αριστούργημα του εικοστού αιώνα, η σύνθεση του οποίου ολοκληρώθηκε το 1905. Η ερμηνεία που λάβαμε δομήθηκε με προσοχή στη λεπτομέρεια και διέθετε την απαιτούμενη γαλλική εκφραστική λεπτότητα. Κάποιες φορές (κυρίως στο τελευταίο μέρος, Διάλογος του ανέμου και της θάλασσας) αποζητήσαμε περισσότερη ενέργεια στο κτίσιμο των μεγάλων κλιμακώσεων. Ωστόσο, διαπιστώσαμε ότι ο Χριστόπουλος μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα έχει καταφέρει να εκμαιεύσει έναν στιλπνό, καλά οργανωμένο και αναλυτικό ήχο από την ΚΟΑ, γεγονός που μας ικανοποίησε ιδιαίτερα.

Νέα πνοή για ΚΟΑ

 

O αρχιμουσικός Βασίλης Χριστόπουλος

 

Μετά από πολλά χρόνια καλλιτεχνικής στασιμότητας της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (ΚΟΑ), η έλευση του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή Βασίλη Χριστόπουλου, μας κάνει να προσβλέπουμε σε ένα φωτεινό μέλλον για την ορχήστρα.

Ο Χριστόπουλος, με σοβαρές σπουδές τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γερμανία, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει καλά την ελληνική μουσική πραγματικότητα (υπήρξε ομποΐστας της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ) όσο και την ευρωπαϊκή (σπουδάζοντας στο Μόναχο και από το 2005 μέχρι σήμερα κατέχοντας τη θέση του κορυφαίου αρχιμουσικού της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Νοτιοδυτικής Γερμανίας). Στις 28/9, σε ειδική συνέντευξη τύπου, παρουσίασε το πρόγραμμα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου της ορχήστρας. Μέσα στο μικρό χρονικό διάστημα των περίπου τριών μηνών που κρατά τα ηνία της ορχήστρας, κατάφερε  να προτείνει  έναν ανανεωμένο προγραμματισμό διεθνών προδιαγραφών.

Ειδικότερα, τρεις μεγάλοι κύκλοι συναυλιών, που θα δοθούν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σχηματίζουν το πρόγραμμα της νέας περιόδου: «Θυσία», «Mozart + 1» και «Νέοι Δημιουργοί και Αναδημιουργοί». Στο πλαίσιο του πρώτου κύκλου θα ακουστούν ανάμεσα σε άλλα έργα, το Ορατόριο του F.J. Haydn,  Οι Επτά Τελευταίοι Λόγοι του Χριστού στον Σταυρό, αλλά και η  Ιεροτελεστία της Άνοιξης του I. Stravinsky. Ο δεύτερος κύκλος θα φιλοξενήσει αθάνατες σελίδες του W.A. Mozart σε συνδυασμό με ένα έργο του 20ού αιώνα που θα ακούγεται σε κάθε συναυλία. Και ο τρίτος κύκλος, θα περιλάβει συνθέσεις πέντε φερέλπιδων νέων μουσουργών και επιπλέον θα δώσει την ευκαιρία σε νέους σολίστ να συμπράξουν με την ΚΟΑ.  Μέσω του Τρίτου Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας θα μεταδοθούν απευθείας κάποιες από τις συναυλίες. Πριν από την έναρξη των συναυλιών θα δίνονται σύντομες εισαγωγικές ομιλίες του πιανίστα Τίτου Γουβέλη. 

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία αποτελεί η διοργάνωση κύκλου συναυλιών μουσικής δωματίου («Μουσικές Δευτέρες») με μέλη της ΚΟΑ, που θα πραγματοποιηθούν στην αίθουσα εκδηλώσεων του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός».

Ιδιαίτερα μας χαροποίησε το γεγονός ότι σε αρκετές από τις συναυλίες θα εκτιμήσουμε ονόματα διάσημων αρχιμουσικών και σολίστ της διεθνούς μουσικής σκηνής όπως είναι οι Angelo Cavallaro, Jacques Delacôte, Jonas Kaufmann, Gautier Capuçon, Herbert Schuch, Kolja Blacher κ.ά. Τα ονόματα ξένων συντελεστών είχαν μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια από τα προγράμματα της ΚΟΑ.

Ο Χριστόπουλος έχει την επιθυμία να εργαστεί σκληρά προκειμένου να οδηγήσει την ΚΟΑ σε δρόμους ποιότητας και επιτυχίας. Διαθέτει συγκροτημένη μουσική σκέψη, υπομονή και γούστο: απαραίτητα εφόδια για κάθε αρχιμουσικό.

 Αδημονούμε, λοιπόν, να γευτούμε τους καρπούς της νέας συνεργασίας.

Μια πρώτη γεύση από ΕΛΣ

Ο αρχιμουσικός Isin Metin

Η νέα καλλιτεχνική περίοδος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) ανοίγει με νέο καλλιτεχνικό διευθυντή τον Μύρωνα Μιχαηλίδη, ικανό αρχιμουσικό με σοβαρές σπουδές στη Γερμανικά, δισκογραφία και πείρα τόσο στα μουσικά όσο και στα διοικητικά θέματα. Θυμίζουμε ότι άφησε άριστες εντυπώσεις κατά την περίοδο που ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης (2004-2011) και συνέδραμε αποφασιστικά στην εξέλιξη της ορχήστρας και στην διεθνή προβολή της.

 Ωστόσο, δεν ήταν ο Μιχαηλίδης (τον οποίον θα εκτιμήσουμε τον Ιανουάριο, στη νέα παραγωγή της όπερας Faust του Ch. Gounod), αλλά ο Τούρκος ομότεχνός του Isin Metin, που στις 17/9, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Χ. Λαμπράκη), εγκαινίασε τη χειμερινή περίοδο με συναυλία σχηματισμένη από αποσπάσματα έργων τα οποία πρόκειται να καλύψουν το ρεπερτόριο της ΕΛΣ κατά τους προσεχείς μήνες. Έτσι, η εν λόγω συναυλία, που ήταν συμπαραγωγή της ΕΛΣ με τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, λειτούργησε κατά κάποιον τρόπο σαν «ζωντανό» trailer.

Ο Metin, γνωστός στο φιλόμουσο αθηναϊκό κοινό  από  συμπράξεις με την Ελληνοτουρκική Ορχήστρας Νέων, διηύθυνε με άφθονο οίστρο και ενθουσιασμό αποσπάσματα από διάσημες παρτιτούρες των G. Donizetti, Σ. Σαμάρα, Ch. Gounod, G. Verdi, S. Prokofiev, J. Strauss II και F.Lehár.

Τόσο η ορχήστρα όσο και η χορωδία της ΕΛΣ (προετοιμασμένη με προσοχή από τον Νίκο Βασιλείου) απέδωσαν ιδιαίτερα ικανοποιητικά. Ειδικά το σώμα των βιολιών (με εξάρχων τον πάντα συνεπή Χάρη Χατζηγεωργίου) πρόσφερε ομοιογενή και γεμάτο ήχο.

Στα σολιστικά μέρη των μελοδραμάτων ευχαρίστησαν η σοπράνο Μαρία  Μητσοπούλου με την ωραίου ηχοχρώματος φωνή και τις πλούσιες εκφραστικές δυνατότητές της (γοητευτική ήταν στα αποσπάσματα της Εύθυμης Χήρας του Lehár),  όπως και ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος, που απέδωσε με σιγουριά και γνήσια ιταλική ευαισθησία την cavatina του Riccardo (Verdi, Χορός Μεταμφιεσμένων, Α΄ Πράξη). Ασφαλώς λιγότερο ικανοποιητική κρίθηκε η συνεισφορά της Γεωργίας Ηλιοπούλου: η ορχήστρα κάλυπτε την μάλλον  μικρή σε έκταση φωνή της, τόσο στην «Κρητικοπούλα» του Σαμάρα όσο και στην Εύθυμη Χήρα του Lehár. Ειδικότερα,  στην κοσμαγάπητη οπερέτα του τελευταίου, την είδαμε να αυτοσχεδιάζει με προθυμία  χορευτικές κινήσεις αλλά ελάχιστα ακούγαμε τη φωνή της στο μέρος της Valencienne με τις τσαχπίνες γκριζέτες από την Γ’ Πράξη.

Κλείνοντας, αναφέρουμε ότι ο Metin πρόκειται να διευθύνει και την παραγωγή της όπερας Το Ελιξίριο του Έρωτα του Donizetti, το οποίο θα ανέβει (σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή) στο Θέατρο Ολύμπια, στις 14/10.  

"Nabucco" από την ΕΛΣ

Ο βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς στον ρόλο του Nabucco

 

Η πρεμιέρα της όπερας Nabucco του Giuseppe Verdi δόθηκε στη Scala του Μιλάνου, τον Μάρτιο του 1842, με μεγάλη επιτυχία. Στις αφίσες της εποχής ο τίτλος της όπερας ήταν Nabucodonosor. Αποτελεί το τρίτο κατά σειρά σύνθεσης μελόδραμα του μουσουργού και ένα από τα πλέον δημοφιλή του. Η μεγαλόπνοη βιβλική υπόθεση, οι μεγάλες άριες και τα χορωδιακά, πάντα συγκινούν το κοινό. Τον Σεπτέμβριο του 1844 δόθηκε μια από τις σημαντικότερες παραστάσεις του έργου, στο θέατρο San Giacomo, της Κέρκυρας και από τότε επικράτησε ο γνωστός μέχρι τις μέρες μας τίτλος της όπερας: Nabucco (και όχι Nabucodonosor, όπως ήταν αρχικά)

Μετά από την επιτυχημένη φετινή φεστιβαλική παραγωγή των μελοδραμάτων Cavalleria Rusticana του Pietro Mascagni και Pagliacci του Rugerro Leoncavallo (Ηρώδειο, Ιούνιος), η Εθνική Λυρική Σκηνή (ΕΛΣ) προχώρησε σε μια εξίσου επιτυχημένη παραγωγή της όπερας «Nabucco» (Ηρώδειο, 26-29/7). 

Στην παράσταση που παρακολουθήσαμε (26/7) τον πρωταγωνιστικό ρόλο του βασιλιά της Βαβυλώνας κράτησε ο βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς, ένας από τους αρτιότερους Έλληνες καλλιτέχνες της γενιάς του, ο οποίος με συνέπεια και σταθερότητα κτίζει μια πρώτου μεγέθους διεθνή σταδιοδρομία. Σημειώνουμε, ότι η Βασιλική Όπερα Covent Garden του Λονδίνου με αδημονία περιμένει να τον υποδεχθεί στον ρόλο του Rigoletto, που θα ενσαρκώσει εκεί στις 30/3/2012. Στον ρόλο του Nabucco, που παρακολουθήσαμε πρόσφατα, υπήρξε αξιοθαύμαστος από την αρχή μέχρι το τέλος: πέτυχε να αποδώσει την πορεία του ισχυρού υπερφίαλου μονάρχη από την απόλυτη εγωκεντρική αλαζονεία στην όχθη της ανθρωπιάς και της πατρικής στοργής,  με μεγάλη μουσικότητα και πλούσια εκφραστικά μέσα, εύστοχη άρθρωση της ιταλικής γλώσσας και ονειρεμένο legato. Η φωνή του είναι θερμή, απολύτως ιδιαίτερη, με ξεχωριστό εύρος, υπέροχο ηχόχρωμα, ένταση και με πολλών καρατίων επιμέρους ποιότητες. Επιπλέον, θαυμάσια κρίνεται η υποκριτική ικανότητα του καλλιτέχνη και άξιος προσοχής είναι ο τρόπος με τον οποίο μεταχειρίζεται τη φωνή του προκειμένου να περιγράψει και να μεταφέρει συναισθήματα.

Τον ρόλο της Abigaille επωμίσθηκε η Αμερικανίδα μετζοσοπράνο Marian Cornetti (που αντικατέστησε την Ιταλίδα σοπράνο Amarilli Nizza, η οποία ασθένησε). Με ενδιαφέροντα φωνητικά προσόντα, η Cornetti απέδωσε πειστικά τον ρόλο της (ρόλο γραμμένο για σοπράνο, αλλά που ενίοτε ερμηνεύεται και από μετζοσοπράνο). Δεν μπορούμε εδώ να μην αναφέρουμε ότι στην ίδια ακριβώς σκηνή, το 1981, είχε σταθεί η αξέχαστη Βουλγάρα σοπράνο Ghena Dimitrova (που έφυγε από την ζωή τον Ιούνιο του 2005), η οποία με φωνή αξεπέραστων δυνατοτήτων είχε προσφέρει μια καθηλωτική Abigaille: στα αυτιά όσων την άκουσαν ηχεί ακόμα το καταληκτικό ψηλό ντο από την cabaletta «Salgo già del trono aurato».

Το μέρος του Zaccaria αποδόθηκε με την απαραίτητη μεγαλοπρέπεια από τον διάσημο Γεωργιανό μπάσο Paata Burchuladze, ο οποίος έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό κατά την δεκαετία του ογδόντα κυρίως λόγω της συνεργασίας του με τον πολύτιμο Herbert von Karajan. Η φωνή του παραμένει σε πολύ καλή κατάσταση και ο μεγάλος όγκος της σε συνδυασμό με τις βαθιές νότες τις οποίες ερμηνεύει με ακρίβεια και γεμάτο ήχο, αποτελούν αρετές που εντυπωσιάζουν. Η έμπειρη γνώση ήταν αισθητή σε όλη τη διάρκεια των μεγάλων σκηνών (ενσαρκώνει τον ρόλο του Zaccaria εδώ και πολλά χρόνια), ενώ ιδιαίτερα συγκινητική υπήρξε η ερμηνεία της άριας «Vieni, o Levita», όπου ο θαυμάσιος έλεγχος της αναπνοής ήταν αξιοπρόσεκτος.  

Ο τενόρος Αντώνης Κορωναίος δυσαρέστησε ως Ismaele: η φωνή του Έλληνα καλλιτέχνη ακουγόταν κουρασμένη και τονικά ανακριβής. H Fenena της Χαρίκλειας Μαυροπούλη ήταν μουσικά συνεπής. Τους μικρότερους ρόλους κράτησαν καλά προετοιμασμένοι Δημήτρης Κασιούμης (Αρχιερέας του Baal), Δημήτρης Σιγαλός (Abdallo) και Γεωργία Ηλιοπούλου (Anna).

Τόσο η Χορωδία (Νίκος Βασιλείου, διεύθυνση χορωδίας) όσο και η Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό. Άρτια υπήρξε και η μουσική διεύθυνση του Ηλία Βουδούρη, ο οποίος φρόντισε να οδηγήσει στην επιφάνεια τις δραματικές εντάσεις με μεγάλη ευσυνειδησία, ώριμη μουσικότητα και ρυθμική ζωντάνια.  

Ο Βασίλης Νικολαΐδης, με γνώση της παρτιτούρας, έδωσε μια σκηνοθεσία συνετή και σοβαρή, πετυχαίνοντας να αναδείξει τον ψυχικό κόσμο των ρόλων. Ωστόσο, βρήκαμε κακόγουστη και άσκοπη την ιδέα της χορογραφίας-παντομίμας των γεγονότων που θα ακολουθούσαν στην όπερα, την οποία είδαμε ενώ ακουγόταν η  Εισαγωγή.

 Ο Γιάννης Μετζικώφ, που υπέγραφε τα σκηνικά και τα κοστούμια, θαυματούργησε για άλλη μια φορά. Με λαμπρό ταλέντο και υψηλό όσο και αποδεδειγμένο γούστο σχεδίασε τα κοστούμια. Συνδύασε με οίστρο χρώματα, αποχρώσεις, γραμμές και υφάσματα. Προτίμησε σκηνικά απλά και χρησιμοποίησε με εξυπνάδα το φυσικό σκηνικό του Ηρωδείου: δέσποζαν δύο κλίμακες δεξιά και αριστερά της σκηνής. Μαζί του συνεργάστηκε η προικισμένη Ελευθερία Ντεκώ, υπεύθυνη για τους φωτισμούς, που με τόσο εύστοχο τρόπο τόνιζαν τις συναισθηματικές εντάσεις των σκηνών.

Διεθνές Φεστιβάλ Αιγαίου 2011

Ο αρχιμουσικός Peter Tiboris

Ο Ελληνοαμερικανικός αρχιμουσικός Peter Tiboris είναι ο ιδρυτής και γενικός διευθυντής της μουσικής εταιρείας MidAmerica Productions, των ορχηστρών  Manhattan Philharmonic και Pan-European Philharmonia, όπως και του Διεθνούς Φεστιβάλ Αιγαίου. Ο τελευταίος θεσμός έχει έδρα την Σύρο και κάθε καλοκαίρι δίνει την ευκαιρία στο κοινό του νησιού και των επισκεπτών του να παρακολουθήσουν σειρά από μουσικά και θεατρικά δρώμενα. Το Φεστιβάλ Αιγαίου έχει αποκτήσει πολλούς θαυμαστές και φέτος είχαμε την χαρά να παρακολουθήσουμε δύο από τις πολλές μουσικές δραστηριότητές του, σε δύο διαφορετικούς χώρους της Ερμούπολης.

Ειδικότερα, στις 16/7, στο πανέμορφο θέατρο Απόλλων, σχεδιασμένο σύμφωνα με τα πρότυπα διάσημων ιταλικών λυρικών θεάτρων,  παρακολουθήσαμε παράσταση της όπερας  La Traviata του Giuseppe Verdi (σημειώνεται ότι το κομψό αυτό θέατρο εγκαινιάστηκε στις 20/4/1864 με τον Rigoletto, μια άλλη διάσημη όπερα του ίδιου συνθέτη). 

Με σωστή αίσθηση του ύφους και με ιδιαίτερη γνώση και σεβασμό στις ανάγκες της φωνής, ο Tiboris πρόσφερε μια γεμάτη δραματικότητα, λυρισμό και ευαισθησία ερμηνεία του κοσμαγάπητου βερντιανού μελοδράματος. Υπό την καθοδήγησή του, η Pan-European Philharmonia Orchestra και οι Χορωδίες Tulsa Oratorio Chorus και University of Georgia Opera Ensemble, απέδωσαν θαυμάσια τα μέρη τους. Ιδιαίτερα καλοί κρίθηκαν στην πλειοψηφία τους και οι πρωταγωνιστές. Πιο συγκεκριμένα, η Natalia Ushakova (Traviata) τραγούδησε με γεμάτη φωνή και διάθεση εξερεύνησης του συναισθηματικού κόσμου της διάσημης ηρωίδας που ενσάρκωνε. Ερμήνευσε με συναισθηματική ένταση και έφερε στην επιφάνεια την πιο εύθραυστη πλευρά του χαρακτήρα της Violetta. Ο Israel Lozano (Alfredo) είχε αρκετές καλές στιγμές, εντούτοις η φωνή ακουγόταν καταπονημένη και όχι  ιδιαίτερα υγιής στις άριες και στις μεγάλες σκηνές (προφανώς ο τενόρος αντιμετώπιζε κάποια μορφής αδιαθεσία την συγκεκριμένη μέρα). Ο Frederick Burchinal (Giorgio Germont) ήταν πειστικότατος ως πατέρας του ήρωα, ξεδιπλώνοντας με τη βαθιά φωνή του την ανησυχία και τους προβληματισμούς του ρόλου. Τους μικρότερους ρόλους κράτησαν με συνέπεια οι Μαρισία Παπαλεξίου (Flora Bervoix), Josephine Delleda (Annina), Joseph Brent (Gastone), Brent Davis (Barone Douphol), Benjamin Dawkins (Marchese D’ Obigny) και Richard Block (Dottor Grenvil).

Τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο προικισμένος όσο και διεθνώς διάσημος χορογράφος Renato Zanella, που  πρόσφατα ανέλαβε τη θέση του Διευθυντή Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής: χρησιμοποίησε με εξυπνάδα τη μικρή σκηνή του θεάτρου, κίνησε τους τραγουδιστές και τη χορωδία με έμπνευση και όπως αναμενόταν, με έντονο χορευτικό οίστρο. Τα σκηνικά ήταν απλά και τα κοστούμια, καλαίσθητα.

Την επόμενη βραδιά (17/7), στην πλατεία Μιαούλη, ακούσαμε τη σκηνική καντάτα του Carl Orff με τίτλο, Carmina Burana. Η σύνθεση, ολοκληρωμένη το 1936, αποτελεί ένα από τα διασημότερα έργα χορωδιακής μουσικής τους εικοστού αιώνα και ασφαλώς το αρτιότερο έργο του δημιουργού της. Βασισμένο σε εικοσιτέσσερα μεσαιωνικά ποιήματα, είναι γραμμένο για σολίστ, χορωδίες και ορχήστρα. Το τιμόνι της Pan-European Philharmonia και των αμερικανικών Χορωδιών (Taghkanic Chorale,  Durango Choral Society, Sardis Presbyterian Church Sanctuary Choir, The Knox Choir of Presbyterian Church, Warwick Valley Chorale, Brevard Community College, Tulsa Oratorio Chorus, Nova Voce) κράτησε με επιτυχία ο Tiboris. Ο αρχιμουσικός πέτυχε να φέρει στην επιφάνεια τόσο το επικό όσο και το ερωτικό στοιχείο της παρτιτούρας. Οι χορωδίες απέδωσαν με ζωντάνια και όρεξη, ενώ από τους σολίστ ξεχωρίσαμε τη σοπράνο Μυρσίνη Μαργαρίτη, η οποία με ωραιότατη δροσερή φωνή, καθαρή τεχνική, τονική ακρίβεια και αψεγάδιαστες ψηλές νότες, κέρδισε τις εντυπώσεις στα μέρη «Siqua sine socio», «Stetit puella», «Ιn trutina» και «Dulcissime». Ο βαρύτονος Frederick Burchinal, που τόσο μας είχε εντυπωσιάσει την προηγουμένη βραδιά στον ρόλο του Giorgio Germont, είχε εκφραστικά δυνατές στιγμές αλλά φωνητικά δεν ήταν πάντα επαρκής. Ούτε ο κόντρα τενόρος Παύλος Ζαχαριάδης ευχαρίστησε: υπήρξε τονικά αβέβαιος στο σαρκαστικό «τραγούδι του ψημένου κύκνου» (Olim lacus colueram) και οι χαμηλές του νότες μετά δυσκολίας ακούγονταν (αναφέρουμε ότι μολονότι  πολλοί κόντρα τενόροι έχουν ερμηνεύσει τη συγκεκριμένη άρια, ο Orff ήξερε τι ήθελε όταν συνέθετε το μέρος αυτό ειδικά για φωνή τενόρου που τραγουδάει falsetto προκειμένου να εκφράσει την αγωνία του κύκνου που ψήνεται). Βέβαια, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο χώρος ήταν ανοιχτός και η ηχητική ενίσχυση μάλλον προβληματική, γεγονός που στεκόταν εμπόδιο στην προβολή του ήχου της φωνής των τραγουδιστών. 

Η συναυλία ολοκληρώθηκε με αποσπάσματα από τη Σουίτα Ζορμπάς του Μίκη Θεοδωράκη, ερμηνευμένα με ένταση και γνήσιο κέφι από τον Tiboris και την ορχήστρα του. Δικαιολογημένα ενθουσιώδη υπήρξαν τα χειροκροτήματα του κοινού στο τέλος της συναυλίας.